Yeşil Su

G eçen yıl denemelerini yapıp daha büyük ölçekli ve sürekli üretim yapacak şekilde planlayıp bu bahara bıraktığımız çoklu organik gübre üretme tesisimizi nihayet tamamladık. Hatta ilk ürünlerini elde ederek kullanmaya başladık.

Önceki denemede 5 litrelik şişeler, akvaryum hortumları, karbon dioksit jeneratörü, daha sonra akvaryum hava pompası, besin olarak azot ve fosfor içerikli sıvı gübre kullanıp, fotosentez için gündüzleri güneş ışığı, geceleri de florosan ampul yardımıyla, suya aşıladığımız “chlorella spp. mavi-yeşil alg” hücrelerini çoğaltmaya çalışmıştık. Deneyin amacı, uygun koşullar sağlandığında aşıladığımız türde tek hücreli mavi-yeşil alg’lerin üreyip üreyemeyeceğini görmek idi. Deneylerin her birinde aşının tuttuğunu mavi-yeşil alglerin az ya da çok üreyebildiğini görmüştük. Bu sonuçlara dayanarak daha kalıcı bir ortam oluşturmak üzere planlar yapmaya başlamıştık.

İşte geçen yıl yaptığımız bu planlar çerçevesinde önce demir iskelet ve su geçirmez harç hazırlayarak amacımıza uygun bir havuz yaptık. Havuzun içine su doldurup iki hafta beklettik, su aynen kaldı. Bu süre içinde herhangi bir yosun üremesi de olmadı.

Bu aşamadan sonra demircimize havuz kenarından iki metre yüksekteki profiller yaptırdık ve bu profillere terazideyken suyu her noktadan eşit akıtacak şekilde birer metre ara ile şaşırtmalı olarak yanlardan kestiğimiz 5 cm çapındaki PVC boruyu astık.

Borunun bir ucuna gereken bağlantı parçalarını monte ederek 1″ çapındaki (1 parmak ) boruya bağladık ve bunu da havuzun içinde sürekli çalışacak bir devridaim pompasına indirdik. Böylece havuzdaki suyun, yaklaşık  bir saatte, yukarıda 3 metre uzunluğundaki yatay borudan, toplam üç metrelik perdeler üzerinden yayılarak tekrar havuza dönmesini sağlayan düzeneği hazırladık. Düzenek, suyun devridaimi esnasında hava ile maksimum ölçüde temas etmesini sağlıyor.

Geçen yıl konu ile ilgili araştırma yaparken de mikrobiyoloji dalında uzman USDA bilim insanı Walter Mulbry’in çalışmalarına rastlamıştık. Walter Mulbry, Kuzey Amerikada Chesapeake körfezine akarak kirliliğe sebep olan azot ve fosforun körfeze dökülmeden değerlendirilebilme yollarını araştırırken çiftçilerin kullanabileceği bir metod geliştirmişti. Daha sonra kanatlı hayvan gübrelerinde bulunan kullanılamayan azot ve fosforun yosunlarda depolanarak çok kıymetli organik gübreye çevrilebilmesini tasarlamıştı.

Gerçekten de tavuk gübresinin bahçede güvenle kullanılabilmesi için bir dizi işlemden geçirilmesi, taze gübredeki yakıcı fazla azotun bertaraf edilmesi, tuzun azaltılması gerekiyor. Yaygın uygulama tavuk gübresinin bir kenarda zaman içinde kullanılabilir duruma gelmesini beklemek, ancak bu işlem aylar sürüyor.

Öte yandan tek ya da çok hücreli su bitkileri olarak alg’lar suda yaşıyorlar, güneş ışığında fotosentez yaparak çoğalıyorlar, çeşitli hormonlar ve enzimlerin yanısıra sudaki azot, fosfor ve diğer mineralleri besin olarak kullanıp hücre duvarlarında depoluyorlar, fotosentez esnasında suda  çözünmüş durumdaki karbon dioksiti alıp oksijen veriyorlar. Gece ise aynı diğer bitkilerde olduğu gibi oksijene ihtiyaçları var.

Alg’lar, atmosferdeki oksijenin de ana kaynağını oluşturuyorlar.

Walter Mulbry’in çalışması kanatlı gübrelerindeki fazla azot ve fosforun kaybedilmeden saklanabilir ve kullanılabilir organik gübreye dönüştürülebilmesi bakımından bizim projemizin de ilham kaynağı oldu.

O çalışmada, çok hücreli, kütle olarak elde edilip, kurutularak saklanabilen yosun elde ediliyordu. Bizim çalışmamız bundan biraz daha farklı oldu. Yine taze tavuk gübresini besin olarak kullanıyoruz ancak ilk etapta yosun kütlesi elde etmeyi hedeflemiyoruz. Çünkü suya aşıladığımız çok hücreli yosun türlerinden biri değil, tek hücreli mavi-yeşil alg olan chlorella spp.

Belirli bir popülasyonda chlorella spp. hücresi içeren organik sıvı gübrelerin, içerdiği alglerin hücre duvarlarında depoladıkları azot, fosfor ve diğer mineralleri taşımanın yanı sıra iyi bir toprak kondisyonlayıcı olmaları sebebiyle de oldukça değerli mikrobiyal gübreler olduğu biliniyor [1,2]. Bu yüzden işe chlorella spp. ile başladığımız için havuz dolusu, yüksek yoğunlukta mavi-yeşil alg elde etmeyi hedefledik. İçine iki kürek tavuk gübresi koyduğumuz bir çuvalı ağzını bağlayıp bir köşeden havuza sallandırıyoruz. Kısa süre sonra çuvaldaki gübreden çözünen mineraller havuza dağılmaya başlıyorlar.

İlk başladığımızda suyun rengi önce hafif kahverengi oldu. Fakat bir kaç saat sonra kahverengi renk kaybolup yeşile dönmeye başladı.

Tavuk gübresinden suya verdiğimiz mineraller, güneş altında ve yukarıdan dökülerek hem oksijen hem de karbondioksitin suda çözünmesini sağlayan su döngüsü bir algal patlamaya sebep oldu. Neredeyse gözle izlenebilecek hızla suyun yeşil rengi ve yoğunluğu arttı.

Öğleden önce havuzdan aldığımız örnekte su böyle iken,

Akşam üzeri aldığımız yeni örnekte böyle oluyor.

Havuzun çıkış vanasına bağladığımız bir hortum ile bahçenin uzak bir yerine koyduğumuz 300 litrelik depoya alg yoğun havuz suyunu götürüp oradaki sebzelere mikrobiyal gübremizi verecek düzeneği kurduk.

Çuvaldaki tavuk gübresini en fazla iki gün suda tutup sonra dışarı alıyoruz. Dışarıda iki-üç gün bekleyip suyu süzüldükten ve çamur halinden kurtulduktan sonra gerektiğinde toprağa karıştırılabilir, yakıcı özelliği yok edilmiş bir gübre ve organik malzeme haline geliyor.

Havuzdaki suya çuvaldaki katı gübrenin çözünmesi yoluyla verdiğimiz minerallerin alg hücrelerince tamamen tüketilememesi durumunu da dert etmiyoruz, çünkü aynı zamanda bir gübre çayı da yapmış oluyoruz. Kompresör ile hava basmak yerine yaklaşık her saatte havuzdaki suyun tamamını iki metre yukarıdan ve suyu hava ile maksimum oranda temas ettirerek gerçekleşen devridaim, suda patojenlerin üremesini engelleyen oksijeni sağlarken, alg’lar için gerekli karbondioksiti de sağlıyor. Kaldı ki, gündüz saatlerinde havuzda fotosentez sebebiyle de oksijen ile depolanıyor.

Havuz suyuna mikroskop altında baktığımızda ise hakim mikroorganizmanın chlorella spp. olduğunu net olarak görebildik.

Fazla çoğalma ve sonunda hücrelerin ölmelerine sebep olacak kırılma olmaması için şimdilik çok kontrollü gidiyoruz. Hemen her gün havuz suyunun yarısını alıp bahçede mikrobiyal gübreli sulama suyu olarak kullanıyor ve taze su ile takviye ederek alg yoğunluğunu azaltıyoruz.

Bundan sonraki adımda yoğunluğu biraz daha arttırıp, sudaki alg’leri kuru madde olarak hasat etmeyi deneyeceğiz.

Geçen yılki deneyleri yapmamış olsaydık bu projede hızlı ilerlememiz pek mümkün olamayacaktı. Muhtemelen Walter Mulbry’nin çalışmalarına da rastlamamış olacaktık ki, esas ilhamı ondan aldık. Çalışmalarını paylaşan Walter Mulbry’e teşekkürler…

1. EVALUATION OF COST EFFECTIVE ORGANIC FERTILIZERS A. Dubey and D. K. Dubey

2. Effect of Chlorella vulgaris as Bio-fertilizer on Growth Parameters and Metabolic Aspects of Lettuce Plant

Tags:

23 Responses to “Yeşil Su” Subscribe

  1. Hakan Gönül 29/05/2013 at 07:47 #

    Bir önceki yazınızda yeni bir deney daha geliyor demiştik.

    Yine harika bir inovasyon.
    Alg’ iniz bol, yüreğiniz sıcak, keyfiniz daim olsun.

    Sevgiler.

  2. yaşar 29/05/2013 at 08:36 #

    Şanslıyım çünkü sizin gibi öğretmenlerim var…Sağolun Var olun elinize sağlık.

  3. bahcedenn 29/05/2013 at 12:00 #

    Domatizler çıldırıcak. Hedef 2013 sezonu için 1500 gr.. Harika işler dönüyor MeyveliTepe hanesinde. Hayırlı hasatlar şimdiden…

  4. HandeBir 29/05/2013 at 12:17 #

    Bilimin hayata direkt katkısının ne güzel bir örneği! Esin kaynağımsınız. Teşekkür ederim.

  5. dilek uyar 29/05/2013 at 23:56 #

    Bilgi birikiminize ve bilgiyi paylaşmada ki cömertliğinize ancak şapka çıkartılır.Hasadınız yüreğiniz kadar güzel ve cömert olur inşallah..

  6. Bilgi 30/05/2013 at 00:09 #

    muhteşemsiniz… size uygulamalı bilim ödülü vermeli birileri…

  7. Halil Balaban 30/05/2013 at 00:17 #

    Tebrikler Sn. Meyvelitepe, ancak bir sorun var. Üç adım bahçede sizi taklit etmeye çalışarak bir şeyler öğrenmeye çalışan benim gibiler bunları nerede, nasıl yapacak?
    Her halde pet su kaplarıyla yetinecez.

    Sormak istediğim bir şey var. suyun perdeden akışında suya oksijen transferini anladım. Topraksız tarımda da suyu yukardan (Hortum ya da borudan) akıtarak oksijen yüklemesi yapıyorduk. Ancak bu işlemle karbondioksit nasıl oluşuyor ve suya karışıyor anlamadım. CO2 başka bir kaynaktan mı sağlanıyor? Böyle ise içme sodasını suyla temas ettirerek oluşacak CO2 i bu deneyde kullanabilirmiyiz. Cevaplarınız için teşekkür ederim. Saygılarımla.

    • meyvelitepe 30/05/2013 at 10:34 #

      Daha küçük benzeri bir model kurulabilir.

      Karbon dioksit, hava karışımında bulunan bir gaz. Su ve havanın temasında aynı oksijen gibi karbon dioksit de suda çözünür. Yani aynı esnada hem oksijen hem de karbon dioksit suda çözünebilir.

  8. Berkhan Kerametli 30/05/2013 at 14:00 #

    Teşekkürler Meyvelitepe.. , şimdi tavuk kümesime koyduğum suyun neden yeşile döndüğünü anladım , ben de bol keseden döküyordum 🙂 , naneler yaşadı artık..
    sevgiler..

  9. cem ersin 30/05/2013 at 16:11 #

    Selamlar

    Hydroponikte o yosunlar bizim başımızın belası. Çok hızlı bir şekilde N,K, Fe tüketiyorla rve pH 6dan 9-10’a yükseliyor. Siz hiç ph ölçümü yaptınız mı? Sizin elde ettiğiniz suyu bitkilere verirsek, ardından pH düşürücü uygulamalar mı gerekir acaba?

    Sevgiler
    Cem Ersin

  10. cigdem 31/05/2013 at 10:32 #

    İnanamıyorum. Tebrikler ve başarılarınızın devamını dilerim.
    darısı başımıza diyelim.

    Hevesli anne

  11. Asu 14/08/2013 at 15:23 #

    İlham verici bir girişim. Doğa bize herşeyi sunmuş, faydalanması bilmek yetiyor..

  12. gökhan yılmaz 31/08/2013 at 09:43 #

    direnmeyvelitepe

  13. emel 21/10/2013 at 05:27 #

    Bizim sizin gibi bilgimiz yok hernekadar olsun istesekte.Bizde beklemiş gübreyi yandıktan sonra çiçek diplerine koyup bol bol ot koparıyoruz.TEBRİK EDİYORUM

  14. murat çarkçı 10/06/2014 at 18:59 #

    bu uygulamada kullandığınız alg aşısını nasıl tedarik ettiniz acaba

    • meyvelitepe 12/06/2014 at 01:13 #

      Piyasada satılan en az iki farklı choleralla içeren ticari ürün var. Birinden birini temin ederek aşılama için kullanabilirsiniz.

  15. murat 23/07/2014 at 17:52 #

    Selamlar,
    Verdiğiniz destekle kendi havuzumu kurdum. Havuzum yaklaşık 24 ton alıyor, bazen yarıya kadar dolduruyoruz. chlorella spp içeren emek sıvı gübre aldım. Acaba başlagıç olarak ne kadar “maya” koymam gerekli, 250 ml kullandım ama çok işe yaramadı sanki.

    teşekkürler

    • meyvelitepe 23/07/2014 at 18:01 #

      İlk sefer için biraz zaman verin. Suyu yukarıdan dökerek devridaim yapıyorsunuz ve güneş de alıyor değil mi?

      • murat 31/07/2014 at 11:28 #

        evet, güneş alıyor ve devir daim için sistem kurdum ama üstüne gerdiğim zeytinin altına serilen delikli tül (6×3) yelken gibi, biz birkaç delik açıncaya kadar sistemi yıktı. Sağlamlaştırıp tekrar deneyeceğiz.

        • meyvelitepe 31/07/2014 at 12:21 #

          Tül yerine suyun perde gibi serbestçe düşeceği başka bir düzenek de yapabilirsiniz. Burada amaç suyun olabildiğince fazla oksijen ve karbondioksit alması. Gerekirse aşılama için kullandığınız ürünü de değiştirebilirsiniz.

  16. Gençmühendis 31/07/2016 at 10:14 #

    Öncelikle verdiğiniz bilgilerden dolayı sizlere teşekkür ederim Sayın meyvelitepe. Aklıma takılan bi kaç soru var. Cevaplandirirsaniz sevinirim
    1- Herhangi bir çiftlik gübresi veya kompoze gubreler(NPK 15 15 15 gb.) ile besin sağlayabilir mi ? Ve uygulama miktarı ne kadar olmalıdır ?
    2- Direkt sıvı olarak kullanılması bitkiye herhangi bir zarar verir mi ? Uygulama oranlarını nasıl ayarlamamiz gerekeriyor ?
    3- Gece ve gündüz isiklanma süresi ne kadardır ?
    4- Sıvı olarak depolanabilir mi ?

    Teşekkürler .

  17. Sinan civelek 26/07/2017 at 17:00 #

    Sayın meyvelitepe merhaba 4-5 yıl önce yazışmış idik. Bende ceviz bahçesi yaptığımdan bahsetmiş idim. Sizin yeşil su projenizi şöyle yapabilirmiyim. 400 tonluk havuzumuza sizin yaptığınız gibi 3-5 çuval tavuk gübresi koyup sonra onları havuza sallarsam ve cevizlere verirsem. Sizce nasıl olur. Sevgiler

Trackbacks/Pingbacks

  1. Yaz geldi geçti | Meyvelitepe - Çılgın Kalabalıktan Uzak - 16/12/2013

    […] havuz, aşıladığımız yosun hücrelerinin hızlı üremelerini sağlayan düzeneği anlatan yazımızdan sonra bahçe ile ilgili yazı yazmamıştık. Bu yazı ile hem bahardan sonra olan bitenleri anlatan […]

Leave a Reply

Yine Zeytin Lezzeti

Bahçemizdeki Karamürsel-Su çeşiti zeytinleri iyice kararmadan toplayıp kalamata yapmak üzere salamuraya koymuş, Samanlı çeşitini ise iyice olgunlaşıp biraz su kaybetmesi […]

Zeytin Zamanı – 5

Aralık başı itibarıyla tüm zeytinler toplandı. Havalar uygun olsaydı dostlarımızı da davet edip zeytin toplama şenliği düzenlemeyi düşünüyorduk ama olmadı. […]

Hurma Zamanı

Geçen yıl hurma ağacımızdaki meyveleri toplamış, eşe dosta dağıttıktan sonra geriye kalan 150 kg kadar meyveyi ziyan olmasın diye yardımcımıza […]

Hurmayı kurutsakta mı saklasak…

Cevizler, kestaneler, zeytinler, inşaat işleri, bahçe bakımı ile ilgilenirken, hiç bir şey beklemeden sessizce meyvelerini sunan sevgili Hurma ağacımızı hakettiği […]

“Afedersin Kalamata”

22/11/2007 Üvez, kestane derken, hasat sırası gözümüz gibi baktığımız zeytinlere geldi. Köyde hemen herkesin bir zeytin bahçesi ya da bahçesinde […]