Ashwagandha namıdiğer Kış Kirazı

“Ashwagandha,”  hint ginsengi (Indian ginseng), kış kirazı (winter cherry) veya yalancı güveyfeneri adlarıyla bilinen ama bize çok tanıdık gelmeyen bir bitki. İlk defa “ashwagandha” ile bize fidelerini ve tohumlarını gönderen bir dost sayesinde tanışmıştık, tekrar teşekkür ederiz kendisine. Nedir, ne değildir derken bir de baktık ki, bu bitki hakkındaki bilgiler derya deniz.

Ashwagandha aslında çok iyi tanıdığımız kalabalık bir aileden, içerisinde domates, patates, güvey fenerinin de (altın çilek ve yer kirazı) yer aldığı patlıcangillerden geliyor. Latince adı “Withania somnifera,” bir metreye kadar büyüyebilen, astropikal bölgelerde yetişen ve iklim elverdiği takdirde herdem yeşil kalabilen bir bitki. Sera ortamında çimlendirdiğimiz tohumlarını fide haline getirdikten sonra hem sebze adasında hem de saksıda yetiştirdik. İklim özellikleri nedeniyle kışın kuruyan bitkilerimizi hasat ettik. Muhtemelen Ege veya Güney Anadolu gibi daha ılık yerlerde çok yıllık bitki özelliklerini taşıyacak ve bir yıldan fazla yaşayacaktır.

Ashwagandhanın bitki olarak görünümü de, meyveleri de güveyfenerine çok benziyor. Güveyfeneri gibi bir dış kabuğun içinde, olgunlaştığında kıpkırmızı olan, inci tanesi büyüklüğünde meyveler var. Hasat ettiğimizde kuruyan köklerini tariflere göre toz haline getirerek çayının, meraktan çiy olarak meyvelerinin tadına baktık. Kökün de meyvelerin de tadını ancak “ağı” ya da “zehir gibi acı” sözcükleri tarif edebilir. Lakin bu tarif yanıltmasın, bitkinin meyvesinden yaprağına, sapından köküne her yanı öylesine şifa dolu ki “ağulu aşı yağ ile bal ediyor.”

Alternatif tıp denince ilk akla gelen yöntemlerden biri olan Ayurveda, Hint kültüründe binlerce yıl önce ortaya çıkmış bir sistem; sağlıklı ve uzun yaşamın sırlarını içerdiğine inanılıyor. Bugüne kadar değerini yitirmeyen bitkisel reçeteler Hint halkı arasında yaygın olarak kullanılmakla kalmamış, dünyaya da yayılmış. Ashwagandha ise ayurvedik tıpta çok sık kullanılan bir bitki. Hatta milattan önce 3. veya 2. yüzyılda ortaya çıktığı düşünülen Ayurvedik metinlere göre ashwagandha’nın eşi benzeri yok.

Yine bu metinlere göre 15 gün boyunca süt, sadeyağ ( “ghee“) veya su ile tüketildiğinde gençliği neredeyse geri getiriyormuş. Tariflere göre 10 ölçü süt/ 1 ölçü ashwagandha kök çayı/ 1 ölçü sadeyağ (ghee) çocuklarda zafiyete karşı, yaşlılarda ise ileri yaşın etkilerini azaltmak üzere kullanılıyor. Köklerin süt ve sadeyağ (ghee) ile kaynatılmasıyla elde edilen içeceğin kadınlarda kısırlığa, eşit ölçülerde bal, sadeyağ (ghee) ve toz haline getirilmiş kök karışımının akşamları alınmasıyla ise erkeklerde iktidarsızlık ve kısırlığa çare olacağı söyleniyor.

Ayurvedik tıpta adeta efsane olmuş bu bitkinin iltihap sökücü, tümör oluşumunu engelleyici, stresi azaltıcı, bağışıklık sistemini düzenleyici, kan yapıcı, antioksidan ve gençleştirici özellikleri olduğu belirtiliyor. Bu özelliklerin bilimsel olarak doğrulanıp doğrulanmadığına ilişkin bir araştırmada konuyla ilgili kaynaklar taranmış. Yukarıdaki özellikleri doğrulayan bilimsel deneyler ve sonuçları açıklanmış. Bunlara ilaveten hormon sistemi, kardiyopulmoner (kalp-akciğer) ve merkezi sinir sitemi üzerinde güçlendirici, olumlu etkileri olduğu da farkedilmiş. Araştırmalar sırasında toksik bir etkiye rastlanmaması da ümit verici olarak nitelendiriliyor. Henüz insanlar üzerinde dozaj veya  kullanım biçimine ilişkin bilimsel bir deney yapılmadığı söylense de ayurvedik tıpta binlerce yıldır kullanıldığını göz ardı etmemek gerek.

Bitkinin şifa gücü bunlarla da sınırlı değil, bir araştırma özetinde diyetin yanısıra alınan ashwagandha köklerinin kan şekerini düşürmekte en az ilaçlar kadar etkili olduğu (dozaj belirtilmemiş), ayrıca kolesterolü, trigliseriti belirgin biçimde düşürdüğü ve idrar sökücü etkisi bulunduğu gözlenmiş. Hiç bir  yan etkisi görülmeyen bitkinin söz konusu rahatsızlıkların tedavisinde kullanılabilecek potansiyel bir madde olabileceği sonucuna varılmış. Öte yandan AKAD‘ın sitesindeki listede de yer alan bitkinin, “kemoterapi yan etkilerini azaltmada etkili” olduğu belirtiliyor.

Küçük dozlarda alındığında ashwagandhanın yatıştırıcı etkisi yaptığı bilinmekte. Kökünden çay yapmak bitkiden bu şekilde yararlanmanın en kolay ve kestirme yolu. Nitekim biz bir kupa suya, bir çay kaşığı ölçüsüyle toz haline getirdiğimiz kökleri ilave edip 10-15 dakika kısık ateşte kaynattıktan sonra bitki çayı şeklinde kullandık ve akşamları bu çayı içince mışıl mışıl uyuduğumuzu farkettik.

Şimdi, hazır inek sütümüz ve bundan elde ettiğimiz sadeyağımız varken, ashwaghanda kökleri de tazeyken sözü edilen şu 15 günlük kürü yapmak ve nihayetinde bir de önce – sonra raporu yazmak lazım. Bakalım gençleşecek miyiz?

 

Güncelleme: Bu yazının okuyucuları için ashwagandha ile ilgili yeni yazı

42 Comments

  1. Meyvelitepe size teşekkürler. Kimbilir belkide çaresizlere çare olabilecek bir bitkiyi tanıttığınız için… işte buna sözün gerçek manasıyla tam bir amme hizmeti denir. Bilinenler paylaştıkça zenginleşip gelişir..

      • Sayın meyvelitepe, sitenizi Hüseyin Kara ağabeyimden öğrendim. Benim doğal sağlık konusunda tedaviye yardımcı önemli desteklerim olduğunu bildiği için konuyu bana bahsetti. Doğal sağlık adına her şeyi paylaşabilirim. Selamlarımı iltirim, Yusuf Akkaya.

        • Yusuf bey teşekkür ederiz. Hüseyin beye selamlarımızı ve iyi dileklerimizi iletin lütfen.

  2. Merhaba;
    Bloğunuzla 3 hafta önce tanıştım.
    Aşık oldum desem yeridir.
    Her satırı her ayrıntıyı büyük bir şevk ile okuyorum.
    Tabii bir sebebi de sizin gibi hayallerimi
    gerçekleştiriyor olmam.
    Seneye ev bitip taşınıp bahçemi düzenlemeye başlayabileceğim inşallah.
    Uzun zamandan beri yeni yazınız yoktu.
    Korkuyordum bloğu terk edenler klübüne dahil olacaksınız diye. Neyse bu aşktan vazgeçmeyin.
    Arkanızdan gelenler az değil.

    • Firdevs hanım, ne güzel sözler bunlar, çok teşekkürler. Bazen blog tatili de gerekiyor işte:)
      Güle güle taşının, yeni eviniz ve bahçenizde mutluluk ve bereketiniz bol olsun:)

  3. Sayın meyvelitepe,sitenizle tanışali çok olmadı(keşke olsaydı).Ama hergün yeni yazınız var mı diye bakıyordum.Yüzünü yeni yeni gösteren baharla birlikte iki gündür yazilarınızı görmek mutluluk verici.Bundan sonra takipcinizim.SİZDEKİ HERŞEYDEN BENDE İSTİYORUM(!!!)Yoğun ve güzel kıştan sonra aynı güzelikte bahar ve yaz dileğiyle

    • Hoşgeldiniz, güzel dilekler için teşekkürler, ayrıca evet darısı başınıza, herşeyden:)

  4. Bahçemde iki yıldır yetişdirdiğim Hint Gisengini sayenizde artık çöpe atmıyaçağım.
    Teşekkür eder .Sayğılar sunarım.

  5. Selam, yine yeni bir şeyi ilk sizden duyuyorum, daha önce hurma kurusunu ilk sizden öğrenmiştim bence sayenizde herkes öğrendi ve satılır oldu, gojiberry ilk sizden duydum, ve bu yıl ilk defa tohumum çimlendi ve iki adet fidem oldu, gojiberry kurusunu mısır çarşısından almıştım tohumlar ne denli iyi, meyve verirmi bilemiyorum şimdide bu adını bile telaffuz edemiyorum henüz ama, sizi takip ederek daha neler öğreneceğim kimbilir. sağlıkla kalın ürünleriniz bereketli olsun. Ellerinizde yüreğinizde dert görmesin paylaşımlar için çokkkkkk teşekkür ederim.

    • Gojibery bitkisi tohumdan çoğaltılabilir. Bir metreyi geçtikten sonra meyveye geçer yeşil meyve olgunlaşınca yenir. Kuvvetli olduğu için çok fazla da yenmemelidir. Diğer adı lcyiyum dur.

  6. Sayın Meyvelitepe Sakinleri,

    Bahsettiğiniz meyvenin yer çileğine benzediğini yazmışsınız.. Geçen sene hazır fidesini aldığım yer çileğinin tohumlarını nisan ayında ektim ama çıkmadılar, deneyip bu şekilde çoğaltan varsa bilgi istiyorum arkadaşlar.

    • Yer çileği tohumdan çıkar. Belki susuz kalmış veya başka nedenlerden dolayı çıkmamış olabilir.

  7. ”Şimdi, hazır inek sütümüz ve bundan elde ettiğimiz sadeyağımız varken, ashwaghanda kökleri de tazeyken sözü edilen şu 15 günlük kürü yapmak ve nihayetinde bir de önce – sonra raporu yazmak lazım. Bakalım gençleşecek miyiz?” demişsiniz Sayın MeyveliTepe. Acaba denediniz mi bunu? :))

    • Eşim tadı acı diye pek rağbet etmedi ama ben epey bir ashwagandha çayı içtim. Son zamanlarda görenler gençleşmişsin diyorlar. Çaydan mı yoksa emeklilikten mi bilemiyorum 🙂

  8. Sayın meyvelitepe,

    Öncelikle bu önemli bitkiyi bizimle paylaştığınız için teşekkürler. Ülkemizde çok az tanınan bu bitkiyi bizlere tanıttınız.

    Babam 74 yaşında ve myelodisplatic anemi hastası. Doktor tarafından verilen ilaçların faydası olmuyor ve 2 hafta arayla hastaneye yatırarak 3 ila 4 ünite kan veriyorlar tabi karşılığında hastaneye kan bulmak şartıyla.

    Yabancı sitelerde araştırdığım kadarıyla kış kirazı yani ashwagandha bu hastalığın tedavisinde veya septomlarını azaltmada oldukça önemli bir role sahip. Bu bitkiye nasıl ulaşabilirim. Güvey feneri, gelinotu, aşk elması, fener çiçeği, gelin feneri isimleri ashwgandha nın bilinen diğer Türkçe isimleri midir? En etkili hazırlama yöntemi tarif ettiğiniz yöntem midir yoksa başka yöntem önerirmisiniz?

    Saygılarımla. Teşekkürler.

    • Güvey feneri başka bir bitki. Diğer isimleri bilmiyoruz maalesef. Hint Ginseng’i diye aktarlara sorabilirsiniz. Bize yakınsanız ve uğrayabilirseniz biz de verebiliriz. Geçmiş olsun.

  9. hocam merhaba ben bu bitkinin tozunu Türkiye’de internet üzerinden satan bir yer bulamadım sizin bildiğiniz güvenilir bir yer var mı acaba bulabileceğim ?

  10. Merhaba, 15 günlük kürü denedimiz mi? Denediyseniz sonuç hakkında bilgi verebilirmisiniz. Gerçekten denilen etkileri gösteriyor mu!
    Teşekkür ederim.

  11. Sıkı bir takipçinizim sayın meyvelitepe. özellikle sebze adalarından eşimle birlikte çok faydalandık. bu bitki ilgimi çekti ve bahçemde yetiştirmek isterim. acaba tohum ulaştırabilir misiniz ? tabii birde kullanım tarifi ?

  12. merhabalar, hashimato troid bu bitkinin iyi geldiğini öğrendim. Bağışıklık sistemini düzenlemek amaçlı kullanmak istiyorum.İstanbulda oturuyorum ve pek bilinmiyor. Bu bitkiyi nerden bulabilirim? yardımcı olabiilirmsiiniz

  13. Merhaba, yetiştirdiğim Aswagandhalardan nasıl daha iyi faydalanabilirim diye araştırırken aşağıda verdiğim linkteki bilgiyi buldum.
    Olgunlaşmış iki yaprağının havanda ezilerek sabahları aç olarak alındığında kilo verdireceğinden bahsediyor!
    Bir de meyvelerinden nasıl faydalanılacağına dair bilgi bulamadım. Ekstrakt yapıldığından bahsediyorlar ama nasıl olduğuna dair bilgi yok. Sadece tohum elde etmek için kullanılıyor sanırım. Sizin bu konuda başka bilgileriniz varmıdır?
    Teşekkür ederim.

    https://www.healthbuffet.com/blog/ashwagandha-leaves-for-weight-loss/

  14. merhabalar, postunuzun uzerinden uzun yillar gecmis ama umarim mesajimi gorur ve cevaplarsiniz. Biz Amerikada yasiyoruz bu bitkiye gerek tablet sekline gerekese kurutumusuna hint marketlerinden kokayca temin edebilecegimi dusunuyorum, fakat oncelikle kullanip tecrube etmis olan sizlere danismak isterim ne tur faydalarini gordunuz? yan etki hissettinizmi? ben hamile kalabilmek icin kullanmak istiyorum, insallah etkili olur, Dr lara gore gebeligime engel hicbirsey yokmus fakat hayit tohumu polen propolis arisutu uclusu ve maca bitkileride fertility de meshir oldugu icin kullandim fakat bi sonuc alamadim malesef. etkilesim yaptigi herhangi bir bitki vs varmidir? zira spirulina chorella polen propolis arisutu ucu bir arada kapsul ve magnezyum ve d vitamini kullaniyorum. tesekkurler.

    • Özellikle eski Hint tıp biliminde Ashwagandha’nin bir çok konudaki kullanımından bahsediliyor. Bunlardan bazıları modern tıp araştırmalarında da doğrulanmış, ancak yapılan araştırmalar ayurvedik tıpta bahsedilenlerin henüz hepsini kapsamıyor. Bu yüzden bahsettiğiniz konularda bir etkisi vardır ya da yoktur diye bir yorum yapmamız mümkün değil. Biz bir süre çayını yapıp içtik, herhangi bir soruna yönelik kullanımımız olmadığı için gözlemliyerek farkettiğimiz bir etkisi de olmadı.

    • Bitkinin kendisi var da tozu veya kapsülünün nereden bulunabileceğini bilmiyorum maalesef.

  15. Selamlar,

    Root beer olarak bilinen köklerden yapılan bir fermente gazoz türü var biliyor musunuz? Sassafras kökü yerine acaba bu bitkinin kökü kullanılabilir mi? Bilginiz var mı? teşekkürler

  16. Selam ben Ashwagandha tohumu buldum şimdi nasıl bir yerde yetiştire bilirim yardımcı olursanız sevinirim ( tşk:)

  17. Teşekkürker Meyvelitepe
    Teşekkürker Jale &İsmail adını ilkkez Sizlerden duydugumuz Aswagandha bitkisi ni üretip tohumlarindan yeniden deneme üretimleri yapıp 2019 yılı için Ana üretim bitilerimiz olan Tıbbi ve Aromatik lerin en on sirasina aldik.”Bir bitki tanidim hayatım değişti” diyebilirim.Tup torbalarda saksilarda ve viyollerde onbinlerce üretebilirim artık.Selam ve Sevgilerimle

  18. Bu bitki hakkında adaptojen olduğu bahsi geçiyor. Genel güçlendirici vs. (gingseng-ler gibi). Bu konuda bab projesi hazırlığım da olmuştu, fakat bir çok şanssızlıklardan dolayı gerçekleştiremedim. Doğadan alıp kültür olarak üretimini de sağlamış ölçümler de yapmıştım. Ayrıca hintyağı bitkisine de çalışmıştım, bununla beraber. Literatürde fazla dozlarında tansiyon yükselmesi ve ateş (vücut ısısı artışı vb.) yan etkileri olabiliyormuş. Bu konuda hintli araştırmacıların ve uzak doğuluların çalışmaları mevcut (deney fareleri vs.). Burada konuyu görünce çok ilgimi çekti ve yazmayı istedim. Türkiye’de bu nebat hk. ciddi bir çalışma yoktu benimki ilk olacaktı. Hintyağında da çok az idi. Türkiyenin yağ açığı çok fazla olduğu için yağlık tohumlulara teşvikler de verilmektedir. Aspir bitkisi de bu bağlamda Türkiye’ye gelmiş egzotik bir türdür (soya, kanola gibi). Withania somnifera (Linn.) Dunal. (ashwaganda) bitkisi çalımsı yapıdadır ve kışları ılıman geçen bölgelerde kışı da atlatabilir, yoksa soğukta dayanıksızdır (max. rakım 150-250 m. gibi). Akdeniz sahili Hatay-Adana-Mersin-Antalya’da caddede kaldırımda sokaklarda bol bol görebilirsiniz 🙂 Türkçe isim olarak da ben buna “Kuş banadurası ve:ya Kuş domatesi” adını vermiştim. İlim (-Bilgi-) önemlidir, ama kıymetini kafir deyu beğenmediğimiz insanlar bilmektedirler. Bilgili bir Adem’e tüm evrendeki güçler (meleküt-melekler) boyun eğmek (secde) zorundadırlar ( bu Ulu Tanrının hükmüdür). Selamlar.

2 Trackbacks / Pingbacks

  1. Hint Gisengi - agaclar.net
  2. Anonim

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*